Baharın gelmesiyle birlikte ağaç, çimen ve yabani ot polenleri, birçok kişide burun akıntısı, göz kaşıntısı, öksürük ve hapşırık gibi alerjik belirtilere yol açıyor. Associated Press’in verilerine göre, alerji belirtilerinin şiddeti, kişinin bulunduğu yer, hangi polen türlerine duyarlı olduğu ve günlük yaşam tarzına bağlı olarak değişiklik gösterebiliyor. Uzmanlar, iklim değişikliğinin alerji mevsimlerinin hem süresini hem de yoğunluğunu artırdığını vurgularken, mevsimsel alerjilere yönelik tedavi yöntemlerinin son yıllarda daha etkili hale geldiğini de ifade ediyor.
POLEN NEDEN ALERJİYE YOL AÇIYOR?
Polen, tohumlu bitkiler ve ağaçların üreme sürecinde oluşan toz benzeri bir maddedir. İlkbahar aylarında ağaç polenleri ön plana çıkarken, yazın çimenler ve sonbahar başlangıcında yabani otlar polen üretmeye başlar. Amerika Astım ve Alerji Vakfı’nın verilerine göre, huş, sedir, kavak, akçaağaç, karaağaç, meşe ve ceviz gibi ağaç polenleri alerjiye sıkça neden olmaktadır. Çim türleri arasında ise Bermuda çimi, Johnson çimi, çavdar çimi ve Kentucky çimi belirtileri tetikleyebilir.
POLENDEN KAÇINMANIN ÖNEMİ
Uzmanlara göre, alerjiye karşı alınacak ilk önlem polenle teması azaltmaktır. Hava güzel olsa bile, ev ve araba pencerelerinin kapalı tutulması, dışarı çıkarken uzun kollu giysiler giyilmesi ve polen yoğunluğunun yüksek olduğu günlerde dışarıda geçirecek sürelerin kısıtlanması önerilmektedir. Michigan Üniversitesi’nden alerji uzmanı Dr. James Baker, uzun kollu giysilerin polenin ciltle temasını azaltabileceğini belirtmektedir. Eve dönüldüğünde kıyafet değiştirmenin, duş almanın ve saçtaki poleni temizlemenin de önemli olduğu vurgulanıyor. Saçını her gün yıkayamayanlar için dışarıda şapka veya eşarp kullanmak polenin eve taşınmasını azaltabilir.
GÖZ VE BURUN TEMİZLİĞİ
Uzmanlar, göz ve burnun tuzlu suyla yıkanmasının polenlerin temizlenmesine yardımcı olabileceğini ifade etmektedir. Pandemi döneminde yaygınlaşan maskeler, polene maruziyeti azaltma konusunda etkili olabilir; ancak gözlerdeki kaşıntı ve sulanma gibi belirtileri engelleyemez. Ayrıca dışarıda giyilen kıyafetlerle yatağa girmemek de önemlidir, zira polenler kıyafet ve saç yoluyla yatağa taşınarak gece boyunca belirtilerin artmasına neden olabilir.
İLAÇLARIN DOĞRU KULLANIMI
Uzmanlara göre, reçetesiz satılan burun spreyleri mevsimsel alerjilerde en etkili seçenekler arasında yer almaktadır. Ancak spreylerin doğru uygulanması önemlidir. Georgia’daki Augusta Üniversitesi’nden alerji uzmanı Dr. Kathleen May, burun spreylerinin doğrudan burnun içine değil, kulak yönüne doğru hafif dış açıyla uygulanması gerektiğini öneriyor. Bu sayede burun içindeki tahriş riski azalır. Claritin, Allegra ve Zyrtec gibi reçetesiz alerji ilaçları da belirtileri hafifletebilir, ancak ağızdan alınan ilaçların etkisi burun spreyleri kadar hızlı olmayabilir.
DOKTORA NE ZAMAN GİDİLMELİ?
Alerji belirtileri uykusuzluğa, okul veya işte odaklanma zorluğuna neden oluyorsa mutlaka bir alerji uzmanına başvurulması gerektiği söyleniyor. Uzmanlar, bağışıklık sisteminin alerjenlere aşırı tepki vermesini azaltmaya yönelik tedavi seçeneklerinin mevcut olduğunu belirtiyor.
SAĞLIKLI ÖNERİLERİ SEÇİN
Sosyal medya üzerinden sıkça paylaşılan bazı önerilerin bilimsel bir dayanağı olmayabilir. Örneğin, “yerel bal tüketmek polen alerjisini azaltır” iddiası uzmanlar tarafından doğru bulunmamaktadır. Oregon Sağlık ve Bilim Üniversitesi’nden Dr. Shyam Joshi, arıların polenlerini tozlaştırdığı çiçeklerin genellikle alerji belirtişlerine yol açan polenleri içermediğini açıklıyor. Bu yüzden bal tüketimi, mevsimsel polen alerjisine karşı güvenilir bir çözüm olarak görülmemektedir.
İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ ALERJİ MEVSİMİNİ ETKİLİYOR
İklim değişikliği, kışların daha ılıman geçmesi ve bitkilerin büyüme dönemlerinin uzamasıyla polenlerin havada daha uzun süre kalmasına neden olmaktadır. Bu durum, alerji sezonunun daha uzun sürmesine yol açmakta ve bazı bölgelerde alerji belirtilerinin artmasına sebep olmaktadır.
