Aksaray Üniversitesi’nden Küresel Bilim İçin Açık Veri Projesi

Aksaray Üniversitesi (ASÜ) Fen-Edebiyat Fakültesi Biyoloji Bölümü, “Aksaray Üniversitesi Kampüs Biyoçeşitliliği Projesi”ni hayata geçirerek bilim dünyasına önemli bir katkı sağlamayı hedefliyor. Proje, 2026 “Dünya Biyoçeşitlilik Günü” etkinlikleri kapsamında başlatıldı ve kampüs ekosistemindeki canlı türlerinin sürekli olarak izlenmesini amaçlıyor. Bu proje aracılığıyla, kampüste yaşayan türler, uluslararası bilim platformlarına aktarılacak.

Proje, bilimsel veri üretimi ve çevresel farkındalık konularında dikkat çekici bir adım olarak öne çıkıyor. Aksaray Üniversitesi’nin bu girişimi, sadece akademik bir çalışma değil, aynı zamanda halkın katılımını teşvik eden bir vatandaş bilimi projesi olma özelliği taşıyor. Öğrenciler, akademisyenler, kampüs çalışanları ve ziyaretçiler, iNaturalist mobil uygulaması aracılığıyla gözlemlerini paylaşarak projeye katkıda bulunabilecekler.

Proje, Birleşmiş Milletler’in belirlediği “Küresel Etki İçin Yerelde Hareket” temasına da uygun olarak tasarlandı. Kampüs içerisinde yapılan gözlemler, iNaturalist topluluğu tarafından doğrulandıktan sonra Global Biodiversity Information Facility (GBIF) adlı küresel açık veri ağına kaydedilecek. Böylece Aksaray Üniversitesi’nde elde edilen veriler, sadece yerel değil, uluslararası bilimsel araştırmalarda da değerlendirilecek. Ayrıca, toplanan güncel verilerin “Sayılarla ASÜ” platformu üzerinden kamuoyuyla paylaşılması planlanıyor.

Projenin en dikkat çekici yönü, uzun vadeli bir bilimsel izleme sistemi olarak tasarlanmasıdır. Kampüs ekosistemindeki mevsimsel değişiklikler yıllar boyunca kaydedilecek. İlkbahar çiçeklenme dönemleri, kuş göçü zamanları, böcek aktiviteleri ve yağışlı mevsimlerdeki mantar oluşumları gibi olaylar, tarihsel verilerle belgelenerek gelecekteki değişimler bilimsel olarak analiz edilebilecek.

Biriken verilerin, iklim değişikliğinin etkilerinin belirlenmesi, kaybolan veya yeni ortaya çıkan türlerin tespiti, ve tür çeşitliliğindeki değişimlerin değerlendirilmesi açısından önemli bir kaynak oluşturacağı ifade ediliyor. Örneğin, 2026 yılında kaydedilen bir gözlem ile 2031 yılındaki veriler karşılaştırılarak kampüs ekosistemindeki değişimler somut verilerle analiz edilebilecek.

Proje kapsamında toplanacak verilerin, lisansüstü tez çalışmaları için kullanılabileceği ve öğrencilere uygulamalı saha deneyimi sunacağı belirtildi. Yetkililer, bu projenin sadece güncel bilimsel çalışmalara katkı sağlamakla kalmayıp, gelecek nesillere bırakılacak kalıcı bir bilimsel miras oluşturacağına da vurgu yaptı. Aksaray Üniversitesi Kampüs Biyoçeşitliliği Projesi’nin yürütücülüğünü Fen-Edebiyat Fakültesi Biyoloji Bölümü öğretim üyeleri Prof. Dr. Mustafa Cemal Darılmaz ve Prof. Dr. Mehtap Tekşen üstleniyor.

Author: Can Arslan